{"id":15,"date":"2026-06-13T09:47:11","date_gmt":"2026-06-13T07:47:11","guid":{"rendered":"https:\/\/theengineeringreview.com\/az\/2026\/06\/13\/suni-intellekt-c%c9%99rrahiy%c9%99d%c9%99-boyuk-huquqi-v%c9%99-etik-c%c9%99tinlikl%c9%99r-yaradir\/"},"modified":"2026-06-13T09:52:39","modified_gmt":"2026-06-13T07:52:39","slug":"suni-intellekt-c%c9%99rrahiy%c9%99d%c9%99-boyuk-huquqi-v%c9%99-etik-c%c9%99tinlikl%c9%99r-yaradir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/theengineeringreview.com\/az\/2026\/06\/13\/suni-intellekt-c%c9%99rrahiy%c9%99d%c9%99-boyuk-huquqi-v%c9%99-etik-c%c9%99tinlikl%c9%99r-yaradir\/","title":{"rendered":"S\u00fcni intellekt c\u0259rrahiy\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00fcquqi v\u0259 etik \u00e7\u0259tinlikl\u0259r yarad\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/theengineeringreview.com\/\/az\/wp-content\/uploads\/shared\/surgery-79584_640.jpg\" alt=\"S\u00fcni intellekt c\u0259rrahiy\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00fcquqi v\u0259 etik \u00e7\u0259tinlikl\u0259r yarad\u0131r\" class=\"featured-image\" \/><\/p>\n<h1>S\u00fcni intellekt c\u0259rrahiy\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00fcquqi v\u0259 etik \u00e7\u0259tinlikl\u0259r yarad\u0131r<\/h1>\n<p>S\u00fcni intellekt t\u0259dric\u0259n c\u0259rrahiy\u0259ni d\u0259yi\u015fdirir, \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, real vaxt k\u00f6m\u0259klik g\u00f6st\u0259rilm\u0259sini v\u0259 h\u0259tta b\u0259zi m\u00fcst\u0259qil tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n yerin\u0259 yetirilm\u0259sini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r. Lakin onun t\u0259tbiqi m\u00fcasir t\u0259nziml\u0259m\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259l\u0259 d\u0259 qism\u0259n n\u0259zar\u0259t olunan texnoloji, insan, h\u00fcquqi v\u0259 etik riskl\u0259r g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/p>\n<p>C\u0259rrahiy\u0259d\u0259 s\u00fcni intellekt sisteml\u0259ri diaqnoz v\u0259 m\u00fcalic\u0259 x\u0259talar\u0131 ed\u0259 bil\u0259r, x\u0259st\u0259l\u0259rin ayd\u0131n raz\u0131l\u0131qlar\u0131n\u0131 pozur v\u0259 ya onlar\u0131n \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n m\u0259xfiliyini pozur bil\u0259r. Bu riskl\u0259rin \u00fc\u00e7 \u0259sas m\u0259nb\u0259si var: al\u0259tin \u00f6z m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259ri, onun istifad\u0259sin\u0259 ba\u011fl\u0131 insan x\u0259talar\u0131 v\u0259 t\u0259tbiq edilm\u0259 zaman\u0131 t\u0259\u015fkilati \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar. M\u0259s\u0259l\u0259n, pis t\u0259lim ke\u00e7mi\u015f alqoritm m\u0259lumatlardak\u0131 q\u0259rarl\u0131l\u0131qlar\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259 bil\u0259r, n\u0259tic\u0259d\u0259 b\u0259zi x\u0259st\u0259 qruplar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259dal\u0259tsiz t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. Eyni \u015f\u0259kild\u0259, c\u0259rrah s\u0259hv, lakin inand\u0131r\u0131c\u0131 t\u00f6vsiy\u0259y\u0259 \u00e7ox etibar edib, \u00f6z klinik qiym\u0259tini t\u0259rk ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Hal-haz\u0131rda m\u00f6vcud olan h\u00fcquqi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259l\u0259r, m\u0259s\u0259l\u0259n, Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n v\u0259 ya AB\u015e-nin t\u0259nziml\u0259m\u0259l\u0259ri, bu texnologiyalar\u0131 risk s\u0259viyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259snif ed\u0259r\u0259k t\u0259nziml\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu halda, testl\u0259r, m\u0259lumatlar\u0131n idar\u0259 edilm\u0259si v\u0259 kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259sind\u0259 t\u0259l\u0259b olunanlar f\u0259rql\u0259nir. Lakin bu t\u0259nziml\u0259m\u0259l\u0259r innovasiyalar\u0131n s\u00fcr\u0259tini izl\u0259m\u0259kd\u0259 \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kir, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 davaml\u0131 \u00f6yr\u0259n\u0259n v\u0259 adaptasiya olan modell\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda. X\u0259st\u0259l\u0259rin m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 da kritik m\u0259s\u0259l\u0259 olaraq qal\u0131r. Avropada \u00dcmumi M\u0259lumatlar\u0131n Qorunmas\u0131 Qanunu tibbi m\u0259lumatlar\u0131n istifad\u0259sin\u0259 s\u0259rt qaydalar qoyur, AB\u015e-da is\u0259 m\u00f6vcud qanun bo\u015fluqlar\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259rin m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n, h\u0259tta anoniml\u0259\u015fdirilmi\u015f halda da, yenid\u0259n identifikasiya edilm\u0259 riskin\u0259 m\u0259ruz qoyur.<\/p>\n<p>S\u00fcni intellektin t\u0259tbiqi il\u0259 ayd\u0131n raz\u0131l\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259si daha m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fir. Bu texnologiyalara az a\u015fina olan x\u0259st\u0259l\u0259r real olmayan g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r formala\u015fa bil\u0259r v\u0259 ya \u0259ksin\u0259, \u0259sass\u0131z qorxulara qap\u0131la bil\u0259r. C\u0259rrahlara al\u0259tin rolunu ayd\u0131n izah etm\u0259li olacaq: diaqnoza k\u00f6m\u0259k\u00e7i, naviqasiya r\u0259hb\u0259ri v\u0259 ya \u0259m\u0259liyyat zaman\u0131 aktiv k\u00f6m\u0259k\u00e7i kimi xidm\u0259t edirmi? Onlar h\u0259m\u00e7inin m\u00f6vcud z\u0259man\u0259tl\u0259r haqq\u0131nda, m\u0259s\u0259l\u0259n, al\u0259tin t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rini yoxlamaq v\u0259 onlara etiraz etm\u0259k qabiliyy\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda da m\u0259lumat verm\u0259lidirl\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259, c\u0259rrahlara x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 \u00f6z t\u0259hsill\u0259ri v\u0259 bu sisteml\u0259rl\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda m\u0259lumat verm\u0259li olacaq.<\/p>\n<p>Tibbi s\u0259hv ba\u015f verdikd\u0259 m\u0259suliyy\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259si s\u00fcni intellektin istifad\u0259si il\u0259 daha da m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fir. \u018fn\u0259n\u0259vi olaraq, c\u0259rrah \u0259m\u0259liyyat zal\u0131nda q\u0259bul edilmi\u015f q\u0259rarlara g\u00f6r\u0259 tam m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Lakin \u0259g\u0259r sistem s\u0259hv t\u00f6vsiy\u0259 verib z\u0259r\u0259r yetiribs\u0259, kim m\u0259suldur? C\u0259rrah t\u00f6vsiy\u0259ni izl\u0259y\u0259nd\u0259, inki\u015faf\u00e7\u0131 konstruksiya \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, v\u0259 ya m\u00fc\u0259ssis\u0259 qeyri-kafi t\u0259tbiq etdikd\u0259? M\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r alqoritmin s\u0259hv v\u0259 ya pis test edilmi\u015f olmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 s\u0259hv\u0259 s\u0259b\u0259b olubsa, istehsal\u00e7\u0131lar m\u0259sul tutula bil\u0259r. X\u0259st\u0259xanalar is\u0259 t\u0259sdiql\u0259nm\u0259y\u0259n v\u0259 ya pis saxlan\u0131lan sistemd\u0259n istifad\u0259 etdikd\u0259 qeyri-ehtiyatl\u0131 hesablana bil\u0259r. C\u0259rrah is\u0259 m\u00fcalic\u0259 standartlar\u0131na riay\u0259t etm\u0259li v\u0259 al\u0259ti g\u00fcnahland\u0131raraq m\u0259suliyy\u0259tind\u0259n boyun qa\u00e7a bilm\u0259z.<\/p>\n<p>Riskl\u0259r yaln\u0131z tibbi s\u0259hvl\u0259rl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. S\u00fcni intellektin s\u0259hv istifad\u0259si h\u0259m d\u0259 c\u0259rrah il\u0259 x\u0259st\u0259 aras\u0131nda etimad\u0131n z\u0259ifl\u0259m\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. \u018fg\u0259r x\u0259st\u0259 q\u0259rarlar\u0131n alqoritm t\u0259r\u0259find\u0259n, deyil, h\u0259kim t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edildiyini hiss ed\u0259rs\u0259, etimad m\u00fcnasib\u0259ti z\u0259ifl\u0259y\u0259 bil\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259, \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n olmamas\u0131 v\u0259 ya al\u0259tin s\u0259hvi bu etimad\u0131, h\u0259m klinisist\u0259, h\u0259m d\u0259 sa\u011flaml\u0131q sistemin\u0259 qar\u015f\u0131 daim z\u0259d\u0259l\u0259y\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bu riskl\u0259ri azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6hk\u0259m idar\u0259etm\u0259 t\u0259l\u0259b olunur. S\u0259hiyy\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri s\u00fcni intellekt sisteml\u0259rini q\u0259bul etm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi komit\u0259l\u0259r yaratmal\u0131d\u0131r. Bu komit\u0259l\u0259r inki\u015faf\u00e7\u0131lardan tam istifad\u0259\u00e7il\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259llikl\u0259r, t\u0259lim sessiyalar\u0131 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik qaydalar\u0131 t\u0259l\u0259b etm\u0259lidirl\u0259r. Sisteml\u0259rin performans\u0131n\u0131n davaml\u0131 monitorinqi d\u0259 vacibdir ki, modelin keyfiyy\u0259tinin pisl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 ya s\u0259hvl\u0259r a\u015fkarlans\u0131n. Elmi c\u0259miyy\u0259tl\u0259r v\u0259 tibbi m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r d\u0259 bu al\u0259tl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n c\u0259rrahlar\u0131n t\u0259hsili v\u0259 sertifikatla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn standartlar m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259li rollar\u0131n\u0131 oynay\u0131rlar.<\/p>\n<p>N\u0259hay\u0259t, x\u0259st\u0259xanalar, inki\u015faf\u00e7\u0131lar v\u0259 t\u0259nziml\u0259yicil\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q bu praktikalar\u0131n uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 c\u0259rrahiy\u0259d\u0259 s\u00fcni intellektin t\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 etik istifad\u0259sin\u0259 z\u0259man\u0259t verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sasd\u0131r. Bu olmasa, texnoloji ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r x\u0259st\u0259l\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 m\u00fcalic\u0259nin keyfiyy\u0259tin\u0259 z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<h1>S\u00fcni intellekt c\u0259rrahiy\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00fcquqi v\u0259 etik \u00e7\u0259tinlikl\u0259r yarad\u0131r<\/h1>\n<p>S\u00fcni intellekt t\u0259dric\u0259n c\u0259rrahiy\u0259ni d\u0259yi\u015fdirir, \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, real vaxt k\u00f6m\u0259klik g\u00f6st\u0259rilm\u0259sini v\u0259 h\u0259tta b\u0259zi m\u00fcst\u0259qil tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n yerin\u0259 yetirilm\u0259sini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r. Lakin onun t\u0259tbiqi m\u00fcasir t\u0259nziml\u0259m\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259l\u0259 d\u0259 qism\u0259n n\u0259zar\u0259t olunan texnoloji, insan, h\u00fcquqi v\u0259 etik riskl\u0259r g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/p>\n<p>C\u0259rrahiy\u0259d\u0259 s\u00fcni intellekt sisteml\u0259ri diaqnoz v\u0259 m\u00fcalic\u0259 x\u0259talar\u0131 ed\u0259 bil\u0259r, x\u0259st\u0259l\u0259rin ayd\u0131n raz\u0131l\u0131qlar\u0131n\u0131 pozur v\u0259 ya onlar\u0131n \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n m\u0259xfiliyini pozur bil\u0259r. Bu riskl\u0259rin \u00fc\u00e7 \u0259sas m\u0259nb\u0259si var: al\u0259tin \u00f6z m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259ri, onun istifad\u0259sin\u0259 ba\u011fl\u0131 insan x\u0259talar\u0131 v\u0259 t\u0259tbiq edilm\u0259 zaman\u0131 t\u0259\u015fkilati \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar. M\u0259s\u0259l\u0259n, pis t\u0259lim ke\u00e7mi\u015f alqoritm m\u0259lumatlardak\u0131 q\u0259rarl\u0131l\u0131qlar\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259 bil\u0259r, n\u0259tic\u0259d\u0259 b\u0259zi x\u0259st\u0259 qruplar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259dal\u0259tsiz t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. Eyni \u015f\u0259kild\u0259, c\u0259rrah s\u0259hv, lakin inand\u0131r\u0131c\u0131 t\u00f6vsiy\u0259y\u0259 \u00e7ox etibar edib, \u00f6z klinik qiym\u0259tini t\u0259rk ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Hal-haz\u0131rda m\u00f6vcud olan h\u00fcquqi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259l\u0259r, m\u0259s\u0259l\u0259n, Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n v\u0259 ya AB\u015e-nin t\u0259nziml\u0259m\u0259l\u0259ri, bu texnologiyalar\u0131 risk s\u0259viyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259snif ed\u0259r\u0259k t\u0259nziml\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu halda, testl\u0259r, m\u0259lumatlar\u0131n idar\u0259 edilm\u0259si v\u0259 kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259sind\u0259 t\u0259l\u0259b olunanlar f\u0259rql\u0259nir. Lakin bu t\u0259nziml\u0259m\u0259l\u0259r innovasiyalar\u0131n s\u00fcr\u0259tini izl\u0259m\u0259kd\u0259 \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kir, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 davaml\u0131 \u00f6yr\u0259n\u0259n v\u0259 adaptasiya olan modell\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda. X\u0259st\u0259l\u0259rin m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 da kritik m\u0259s\u0259l\u0259 olaraq qal\u0131r. Avropada \u00dcmumi M\u0259lumatlar\u0131n Qorunmas\u0131 Qanunu tibbi m\u0259lumatlar\u0131n istifad\u0259sin\u0259 s\u0259rt qaydalar qoyur, AB\u015e-da is\u0259 m\u00f6vcud qanun bo\u015fluqlar\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259rin m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n, h\u0259tta anoniml\u0259\u015fdirilmi\u015f halda da, yenid\u0259n identifikasiya edilm\u0259 riskin\u0259 m\u0259ruz qoyur.<\/p>\n<p>S\u00fcni intellektin t\u0259tbiqi il\u0259 ayd\u0131n raz\u0131l\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259si daha m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fir. Bu texnologiyalara az a\u015fina olan x\u0259st\u0259l\u0259r real olmayan g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r formala\u015fa bil\u0259r v\u0259 ya \u0259ksin\u0259, \u0259sass\u0131z qorxulara qap\u0131la bil\u0259r. C\u0259rrahlara al\u0259tin rolunu ayd\u0131n izah etm\u0259li olacaq: diaqnoza k\u00f6m\u0259k\u00e7i, naviqasiya r\u0259hb\u0259ri v\u0259 ya \u0259m\u0259liyyat zaman\u0131 aktiv k\u00f6m\u0259k\u00e7i kimi xidm\u0259t edirmi? Onlar h\u0259m\u00e7inin m\u00f6vcud z\u0259man\u0259tl\u0259r haqq\u0131nda, m\u0259s\u0259l\u0259n, al\u0259tin t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rini yoxlamaq v\u0259 onlara etiraz etm\u0259k qabiliyy\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda da m\u0259lumat verm\u0259lidirl\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259, c\u0259rrahlara x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 \u00f6z t\u0259hsill\u0259ri v\u0259 bu sisteml\u0259rl\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda m\u0259lumat verm\u0259li olacaq.<\/p>\n<p>Tibbi s\u0259hv ba\u015f verdikd\u0259 m\u0259suliyy\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259si s\u00fcni intellektin istifad\u0259si il\u0259 daha da m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fir. \u018fn\u0259n\u0259vi olaraq, c\u0259rrah \u0259m\u0259liyyat zal\u0131nda q\u0259bul edilmi\u015f q\u0259rarlara g\u00f6r\u0259 tam m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Lakin \u0259g\u0259r sistem s\u0259hv t\u00f6vsiy\u0259 verib z\u0259r\u0259r yetiribs\u0259, kim m\u0259suldur? C\u0259rrah t\u00f6vsiy\u0259ni izl\u0259y\u0259nd\u0259, inki\u015faf\u00e7\u0131 konstruksiya \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, v\u0259 ya m\u00fc\u0259ssis\u0259 qeyri-kafi t\u0259tbiq etdikd\u0259? M\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r alqoritmin s\u0259hv v\u0259 ya pis test edilmi\u015f olmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 s\u0259hv\u0259 s\u0259b\u0259b olubsa, istehsal\u00e7\u0131lar m\u0259sul tutula bil\u0259r. X\u0259st\u0259xanalar is\u0259 t\u0259sdiql\u0259nm\u0259y\u0259n v\u0259 ya pis saxlan\u0131lan sistemd\u0259n istifad\u0259 etdikd\u0259 qeyri-ehtiyatl\u0131 hesablana bil\u0259r. C\u0259rrah is\u0259 m\u00fcalic\u0259 standartlar\u0131na riay\u0259t etm\u0259li v\u0259 al\u0259ti g\u00fcnahland\u0131raraq m\u0259suliyy\u0259tind\u0259n boyun qa\u00e7a bilm\u0259z.<\/p>\n<p>Riskl\u0259r yaln\u0131z tibbi s\u0259hvl\u0259rl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. S\u00fcni intellektin s\u0259hv istifad\u0259si h\u0259m d\u0259 c\u0259rrah il\u0259 x\u0259st\u0259 aras\u0131nda etimad\u0131n z\u0259ifl\u0259m\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. \u018fg\u0259r x\u0259st\u0259 q\u0259rarlar\u0131n alqoritm t\u0259r\u0259find\u0259n, deyil, h\u0259kim t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edildiyini hiss ed\u0259rs\u0259, etimad m\u00fcnasib\u0259ti z\u0259ifl\u0259y\u0259 bil\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259, \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n olmamas\u0131 v\u0259 ya al\u0259tin s\u0259hvi bu etimad\u0131, h\u0259m klinisist\u0259, h\u0259m d\u0259 sa\u011flaml\u0131q sistemin\u0259 qar\u015f\u0131 daim z\u0259d\u0259l\u0259y\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bu riskl\u0259ri azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6hk\u0259m idar\u0259etm\u0259 t\u0259l\u0259b olunur. S\u0259hiyy\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri s\u00fcni intellekt sisteml\u0259rini q\u0259bul etm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi komit\u0259l\u0259r yaratmal\u0131d\u0131r. Bu komit\u0259l\u0259r inki\u015faf\u00e7\u0131lardan tam istifad\u0259\u00e7il\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259llikl\u0259r, t\u0259lim sessiyalar\u0131 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik qaydalar\u0131 t\u0259l\u0259b etm\u0259lidirl\u0259r. Sisteml\u0259rin performans\u0131n\u0131n davaml\u0131 monitorinqi d\u0259 vacibdir ki, modelin keyfiyy\u0259tinin pisl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 ya s\u0259hvl\u0259r a\u015fkarlans\u0131n. Elmi c\u0259miyy\u0259tl\u0259r v\u0259 tibbi m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r d\u0259 bu al\u0259tl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n c\u0259rrahlar\u0131n t\u0259hsili v\u0259 sertifikatla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn standartlar m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259li rollar\u0131n\u0131 oynay\u0131rlar.<\/p>\n<p>N\u0259hay\u0259t, x\u0259st\u0259xanalar, inki\u015faf\u00e7\u0131lar v\u0259 t\u0259nziml\u0259yicil\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q bu praktikalar\u0131n uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 c\u0259rrahiy\u0259d\u0259 s\u00fcni intellektin t\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 etik istifad\u0259sin\u0259 z\u0259man\u0259t verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sasd\u0131r. Bu olmasa, texnoloji ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r x\u0259st\u0259l\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 v\u0259 m\u00fcalic\u0259nin keyfiyy\u0259tin\u0259 z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<hr>\n<h2>R\u00e9f\u00e9rences des contenus<\/h2>\n<h3>R\u00e9f\u00e9rence officielle<\/h3>\n<p><strong>DOI\u00a0:<\/strong> <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1007\/s00464-026-12881-8\" target=\"_blank\">https:\/\/doi.org\/10.1007\/s00464-026-12881-8<\/a><\/p>\n<p><strong>Titre\u00a0:<\/strong> Risk and liability in the deployment of AI systems for surgery: a SAGES white paper<\/p>\n<p><strong>Revue : <\/strong> Surgical Endoscopy<\/p>\n<p><strong>\u00c9diteur : <\/strong> Springer Science and Business Media LLC<\/p>\n<p><strong>Auteurs : <\/strong> Daniel A. Hashimoto; Jayson S. Marwaha; Sharon A. Lee; Steven Schwaitzberg; Mindy N. Duffourc<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00fcni intellekt c\u0259rrahiy\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00fcquqi v\u0259 etik \u00e7\u0259tinlikl\u0259r yarad\u0131r S\u00fcni intellekt t\u0259dric\u0259n c\u0259rrahiy\u0259ni d\u0259yi\u015fdirir, \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, real vaxt k\u00f6m\u0259klik g\u00f6st\u0259rilm\u0259sini v\u0259 h\u0259tta b\u0259zi m\u00fcst\u0259qil tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n yerin\u0259 yetirilm\u0259sini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r. Lakin onun t\u0259tbiqi m\u00fcasir t\u0259nziml\u0259m\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259l\u0259 d\u0259 qism\u0259n n\u0259zar\u0259t olunan texnoloji, insan, h\u00fcquqi v\u0259 etik riskl\u0259r g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. C\u0259rrahiy\u0259d\u0259 s\u00fcni intellekt sisteml\u0259ri diaqnoz v\u0259 m\u00fcalic\u0259 x\u0259talar\u0131&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/theengineeringreview.com\/az\/2026\/06\/13\/suni-intellekt-c%c9%99rrahiy%c9%99d%c9%99-boyuk-huquqi-v%c9%99-etik-c%c9%99tinlikl%c9%99r-yaradir\/\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">S\u00fcni intellekt c\u0259rrahiy\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00fcquqi v\u0259 etik \u00e7\u0259tinlikl\u0259r yarad\u0131r<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,3,4],"tags":[],"class_list":["post-15","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-elm-v-texnologiya","category-saglamliq","category-siyast","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/theengineeringreview.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/theengineeringreview.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/theengineeringreview.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/theengineeringreview.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/theengineeringreview.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/theengineeringreview.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16,"href":"https:\/\/theengineeringreview.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15\/revisions\/16"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/theengineeringreview.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/theengineeringreview.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/theengineeringreview.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}