آرٽيفيشل اِنٽيلِجنس سرجرى ميں قانونى او اخلاقى چيلنجز اُٹھاڻي

آرٽيفيشل اِنٽيلِجنس هڪ تدرجي طور ٿي سرجرى بدلي رهي آهي، جِڪڙا آپريشن پلانڪرڻ، ريئل ٻائيم اسسٽنس او خودکار ڪامون لاءِ ڪم بدليندڙ ٿي. تاهم، اسن جو اِستعماڪ قانونى او اخلاقى خطرون سنگين ڪرڻ جو سبب بن ٿا، جِڪا موجودہ قانونن جو دائرو ڪافي نه آهي.

سرجرى ميں آرٽيفيشل اِنٽيلِجنس سيسٽم ڏيگڻيسٽڪ او علاج جو غلط فيصلو ڪر سگهن ٿا، مريضن جو اِختياري رازى نامو ڪمزور ڪر سگهن ٿا يا ان جو پرائيويسي ڪمزور ڪر سگهن ٿا. ان خطرون جو تين رئيسي سرچشما آهن: ٻول جو پابنديا، ان جو غلط اِستعماڪ او ان جو غلط نڪلو. مثال طور ٿي، غلط ٿرين ڪيڙيو آرٽيفيشل اِنٽيلِجنس ماڊل مريضن جو ڊاٺا ميں موجود پائيدار پيشين گو ڪر سگهجي ٿا، جِڪڙا کُجه گروهن لاءِ نا انصاف سفارشون ڪري ٿا. اس تر ٿي، سرجن هڪ غلط تاهم معقول سفارش ٿي آرٽيفيشل اِنٽيلِجنس ٻول جو پڙهندڙ، خود جو کلينڪل فيصلو چھوڊ ديندڙ.

موجودہ قانونى فريم ورڪ، جِڪڙا يورپين يونين يا امريڪا جو آهن، ان ٻولون جو قانونى تنظيم ڪرڻ لاءِ ڪوششن ڪر رهي آهن، جِڪڙا خطرو جو ليول ڇڏيندڙ ٿي. اس جو مطلب آهي ڪه ٻولون جو ٻهرپائي، ڊاٺا جو منيجمنٽ او سائبر سيڪيورٽي جو معيار بدليندڙ. تاهم، ان قانونن پيڙا پيڙا نون نون نوون تڪنيڪي سنگين ڪرڻ جو چيلنج ساهه نه آهن، خاص ڪر ٻولون جو جِڪا سگهن ٿا او اپڊيٽ ڪر سگهن ٿا. مريضن جو ڊاٺا جو حمايو آهي هڪ مهم مسلو. يورپ ميں جنرل ڊاٺا پراٽيڪشن ريگوليشن (GDPR) طبي معلومات جو سخت قانون لاگو ڪري ٿا، جِڪڙا امريڪا ميں موجودہ قانونن جو کمزوري سبب مريضن جو ڊاٺا، حتي ڪه انہن جو نام نه هو، دوباره شناخت ڪرائين جو خطر آهي.

آرٽيفيشل اِنٽيلِجنس جو اِستعماڪ اِختياري رازى نامي جو مسلو آهي پيچيدو بنائين ٿا. مريض، جِڪڙا ان ٻولون سنگين واهڪ نه آهن، ان جو بارو ميں غلوڪ سفارشون يا بي اساس ڏرون جو خطر پيدا ڪر سگهن ٿا. سرجنون جو فرض آهي ڪه ان ڪم جو ڪام ڪري رهي آهي: ڪيا آهي ڪه ڏيگڻيسٽڪ جو مددگار، نويگيشن جو رهنما يا آپريشن دوران مددگار؟ ان جو فرض آهي ڪه ان گارنٽيون جو وڌيڪ شرح ڏين، جِڪڙا ان جو ڪم جو سفارشون چڪاسڪڻ او رد ڪرڻ جو اھل آهن. اس تر اڳوا، سرجنون جو فرض آهي ڪه ان مريضن کو ان جو خود جو ٿرين او ان جو ان ٻولون سنگين تجربو جو بارو ميں آگاه ڪرين.

طبي غلطي جو مسلو آرٽيفيشل اِنٽيلِجنس جو اِستعماڪ سنگين ڪر ڏيندڙ ٿا. رواجاً، سرجن آپريشن ڪمري ميں ليڪي گئي فيصلون جو پورو ذميوار آهي. پر ڪه آرٽيفيشل اِنٽيلِجنس سيسٽم هڪ غلط سفارش ڏيندڙ ٿا جِڪڙا نُکسان هوئيو آهي، ڪون ذميوار آهي؟ سرجن، جِڪڙا ان جو پڙهيو آهي، ڊولپر، جِڪڙا ڪم جو ڏيڙو آهي، يا اسٽيبلشمنٽ، جِڪڙا ڪم جو غلط نڪلو آهي؟ عدالتون ڪم بنائيندڙ جو ذميوار ٿي سگهن ٿا ڪه آرٽيفيشل اِنٽيلِجنس ماڊل غلط يا غير ٻهرپائي والو آهي. اسپتالون کو نالائيق ٿي سگهن ٿا ڪه انہن هڪ غير تصديق شدہ يا غير منظم سيسٽم جو اِستعماڪ ڪري رهي آهن. سرجن جو فرض آهي ڪه ان درمان جو معيار پورا ڪرين او آرٽيفيشل اِنٽيلِجنس ٻول جو ذريعه غلطي جو ذميوار نه ٿي.

خطرات صِرف طبي غلطيون تا محدود نه آهن. آرٽيفيشل اِنٽيلِجنس جو غلط اِستعماڪ مريض او سرجن بين جو اِتماد ڪمزور ڪر سگهجي ٿا. ڪه مريض کو محسوس هوئيو ڪه فيصلا آرٽيفيشل اِنٽيلِجنس ڇڏندڙ ٿا، خود جو ڊاکٽر نه، تو اِتماد جو رشتو ڪمزور هوئيندڙ. اس تر اڳوا، غير شفافيت يا آرٽيفيشل اِنٽيلِجنس جو غلط ڪم کلينڪين او صحت سيسٽم جو اِتماد پائيندڙ ڪر سگهجي ٿا.

ان خطرون کو ڪم ڪرڻ لاءِ، هڪ مڙبوت گورننس جو اِحتياڪ آهي. صحت جو ادارو جو فرض آهي ڪه ان آرٽيفيشل اِنٽيلِجنس سيسٽم جو اِستعماڪ ڪرڻ سگهڻ لاءِ مخصوص ڪميٽيون جو قيام ڪرين. ان ڪميٽيون جو فرض آهي ڪه ڊولپرون کو پوري وڌيڪ جو استعماڪ جو دستور، ٿرينڪ سيشن او سيڪيورٽي جو رهنما خط ڏين. سيسٽم جو مستمر نگراني جو اِحتياڪ آهي ڪه ڪونہن پيڙا پيڙا ماڊل جو کارکردگي ڪمزور هوئيندڙ يا غلط هوئيندڙ. طبي معاشرو او ادارو جو فرض آهي ڪه ان سرجنون لاءِ، جِڪڙا ان ٻولون جو اِستعماڪ ڪرين ٿا، ٿرين او سرٽفيڪيشن جو معيار قايم ڪرين.

آخر ميں، اسپتالون، ڊولپرون او ريگوليٽرن بين جو تعاون ضروري آهي ڪه عملون کو هم آہڪ ڪرڻ او آرٽيفيشل اِنٽيلِجنس جو سرجرى ميں محفوظ او اخلاقى اِستعماڪ يڪين ڪرڻ لاءِ. اس سگهڻ، تڪنيڪي ترڪي مريضن جو حمايو او درمان جو معيار ڪمزور ڪر سگهجي ٿي.

Références des contenus

Référence officielle

DOI : https://doi.org/10.1007/s00464-026-12881-8

Titre : Risk and liability in the deployment of AI systems for surgery: a SAGES white paper

Revue : Surgical Endoscopy

Éditeur : Springer Science and Business Media LLC

Auteurs : Daniel A. Hashimoto; Jayson S. Marwaha; Sharon A. Lee; Steven Schwaitzberg; Mindy N. Duffourc