Bùn thải có làm lan truyền vi nhựa vào đất nông nghiệp và thực phẩm của chúng ta không?

Mỗi năm, hàng triệu tấn bùn từ các nhà máy xử lý nước thải được rắc lên các cánh đồng như phân bón. Tuy nhiên, những bùn này cũng chứa vi nhựa, những mảnh vụn vô hình bằng mắt thường tích tụ trong đất và đe dọa chất lượng cây trồng cũng như an toàn thực phẩm.

Vi nhựa xuất phát từ sự phân hủy của rác thải nhựa và tồn tại với số lượng lớn trong bùn thải. Khi được sử dụng để bón ruộng, những bùn này giải phóng hàng tỷ hạt nhựa vào đất nông nghiệp. Các nghiên cứu cho thấy một số cánh đồng nhận tới hàng nghìn hạt vi nhựa trên mỗi kilogram đất, với nồng độ đặc biệt cao gần các khu vực đô thị và công nghiệp. Những hạt này, thường nhỏ hơn hạt cát, có thể tồn tại hàng thập kỷ trong môi trường.

Một khi đã trong đất, vi nhựa làm thay đổi cấu trúc và khả năng giữ nước của đất. Chúng cũng phá vỡ sự sống của các vi sinh vật thiết yếu cho độ phì nhiêu của đất. Các loài thực vật như lúa, lúa mì hoặc ngô hấp thụ những hạt này qua rễ hoặc lá. Vi nhựa sau đó di chuyển trong nhựa cây và cuối cùng tích tụ trong các bộ phận có thể ăn được, như hạt hoặc rau củ. Các nghiên cứu đã phát hiện sự hiện diện của chúng trong mô thực vật và thậm chí trong một số thực phẩm.

Tác động đến cây trồng thay đổi tùy theo loài và kích thước của hạt. Ví dụ, ở cây lúa, vi nhựa làm giảm sự phát triển của rễ và làm rối loạn quá trình trao đổi chất của cây, điều này có thể làm giảm năng suất. Chúng cũng làm trầm trọng thêm tác hại của các chất ô nhiễm khác, như kim loại nặng hoặc thuốc trừ sâu, bằng cách bám vào bề mặt và vận chuyển chúng sâu hơn vào đất và cây trồng.

Các nhà khoa học cũng lo ngại về những hậu quả lâu dài đối với sức khỏe của đất. Vi nhựa có thể làm tắc nghẽn các lỗ rỗng trong đất, hạn chế khả năng hấp thụ nước và chất dinh dưỡng của rễ, và làm mất cân bằng các cộng đồng vi sinh vật. Những thay đổi này ảnh hưởng đến quá trình phân hủy chất hữu cơ và chu trình các nguyên tố dinh dưỡng, từ đó làm suy yếu năng suất đất.

Trước thực trạng này, một số quốc gia đã bắt đầu hành động. Một số nước cấm việc rắc bùn chứa quá nhiều vi nhựa, trong khi những nước khác phát triển các phương pháp lọc chúng trước khi sử dụng. Các nghiên cứu cũng khám phá các giải pháp thay thế, như nhựa phân hủy sinh học hoặc tái chế chất thải nông nghiệp, để hạn chế ô nhiễm.

Tuy nhiên, việc thiếu các phương pháp tiêu chuẩn để đo lường và xác định những hạt này làm phức tạp cuộc chiến chống lại sự lan truyền của chúng. Các kỹ thuật hiện tại, như quang phổ hoặc tách bằng mật độ, vẫn tốn kém và khó tiếp cận trên quy mô lớn. Nếu không có sự giám sát tốt hơn và các quy định nghiêm ngặt hơn, vi nhựa sẽ tiếp tục thấm vào đất, cây trồng và cuối cùng là vào chuỗi thức ăn của chúng ta. Nhận thức ngày càng tăng về vấn đề này đang thúc đẩy các nhà nghiên cứu và nhà hoạch định chính sách tìm kiếm các giải pháp để bảo vệ bền vững đất nông nghiệp và chuỗi thực phẩm.

Références des contenus

Référence officielle

DOI : https://doi.org/10.1007/s11270-026-09329-z

Titre : Sewage Sludge-Mediated Microplastic Transfer to Agroecosystem: A Comprehensive Review on Detection, Fate and Ecological Impacts

Revue : Water, Air, & Soil Pollution

Éditeur : Springer Science and Business Media LLC

Auteurs : Muhammad Tariq Khan; Masroor Waliullah; Zohaib Abbas; Saba Hafeez; Mohammad Bhuyan; Nasrin Akhter; Iqbal Ahmad; Asim Nawab; Mushtaq Ahmad; Yanbo Zhou; Md Faysal Hossain