“`html

Ô nhiễm nhựa đe dọa nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản

Mỗi năm, hơn 25 triệu hécta đất nông nghiệp bị phủ bởi màng nhựa, thải ra gần 7 triệu tấn rác thải vào đất. Các hạt vi nhựa, những mảnh nhỏ sinh ra từ sự phân hủy của nhựa, đạt trung bình 2.176 hạt trên mỗi kilôgam đất vào năm 2020, con số này có thể vượt quá 10.000 vào năm 2050 nếu không có biện pháp nào được thực hiện. Những chất thải này tích tụ trong đất và các dòng nước, làm suy giảm sức khỏe của hệ sinh thái và giảm năng suất nông nghiệp.

Những sản phẩm nhựa được sử dụng trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, chẳng hạn như bạt phủ đất, lưới hoặc ống tưới tiêu, theo thời gian bị vỡ ra thành các mảnh nhỏ dưới tác động của thời tiết và các hoạt động canh tác. Các mảnh nhựa lớn, có thể nhìn thấy bằng mắt thường, cuối cùng sẽ vỡ thành các mảnh nhựa trung bình, rồi thành vi nhựa và nano nhựa, khó phát hiện và loại bỏ hơn nhiều. Những hạt này, thường vô hình, xâm nhập vào chuỗi thức ăn và phá vỡ các chu trình địa hóa sinh học của đất. Ví dụ, các nghiên cứu cho thấy vi nhựa có thể giảm một nửa chiều dài rễ của ngô hoặc làm giảm sinh khối của mầm lúa đến 26%.

Hậu quả không dừng lại ở đó. Nhựa hoạt động như miếng bọt biển hút chất ô nhiễm, hấp thụ các chất độc hại như kim loại nặng hoặc thuốc trừ sâu, sau đó được cây trồng hấp thụ. Nấm mycorrhiza, thiết yếu cho dinh dưỡng của thực vật, bị gián đoạn hoạt động, cũng như vi khuẩn cố định đạm. Giun đất, chỉ thị của sức khỏe đất tốt, chết hàng loạt khi có nồng độ vi nhựa cao, điều này làm nghèo đi sự đa dạng sinh học và độ phì nhiêu của đất.

Hệ thống nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản tích hợp mang lại một hướng đi để hạn chế ô nhiễm này. Bằng cách tái chế chất dinh dưỡng và giảm thiểu việc sử dụng nhựa dùng một lần, những phương pháp này giúp đóng vòng tuần hoàn tài nguyên. Thủy canh, kết hợp nuôi cá và trồng cây không đất, minh họa cho cách tiếp cận này: chất thải hữu cơ từ cá được sử dụng làm phân bón cho cây trồng, từ đó hạn chế việc sử dụng hóa chất nông nghiệp và bao bì nhựa. Ngoài ra, việc sử dụng các vật liệu phân hủy sinh học, chẳng hạn như nhựa sinh học từ tảo, đang bắt đầu phát triển, mang lại một giải pháp thay thế cho nhựa truyền thống.

Tuy nhiên, thách thức vẫn còn rất nhiều. Nhựa, một khi đã phân tán, rất khó thu gom, đặc biệt là khi đã vỡ thành các hạt vi mô. Chi phí cao trong quản lý chất thải và thiếu hụt cơ sở hạ tầng tái chế khiến nhiều nông dân và người nuôi trồng thủy sản phải bỏ hoặc đốt rác thải, làm trầm trọng thêm tình trạng ô nhiễm. Các quy định hiện có, thường được áp dụng không hiệu quả, khó có thể ngăn chặn được vấn đề, đặc biệt là ở những khu vực thiếu phương tiện kiểm soát.

Trí tuệ nhân tạo xuất hiện như một công cụ đầy hứa hẹn để cải thiện quản lý rác thải này. Nhờ các cảm biến, máy bay không người lái và vệ tinh, nó cho phép lập bản đồ các khu vực bị ô nhiễm và theo dõi sự di chuyển của nhựa trong môi trường. Các thuật toán phân tích dữ liệu để tối ưu hóa các chuyến thu gom hoặc phân loại tự động các loại nhựa khác nhau tại các trung tâm tái chế. Những công nghệ này cũng tạo điều kiện cho sự hợp tác giữa nông dân, nhà tái chế và chính quyền địa phương, bằng cách tạo ra các nền tảng chia sẻ thông tin và phối hợp.

Tuy nhiên, đổi mới công nghệ một mình là chưa đủ. Quản lý bền vững rác thải nhựa trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản đòi hỏi một cách tiếp cận toàn diện. Điều này đòi hỏi phải giảm thiểu từ nguồn, cải thiện hệ thống thu gom, phát triển các vật liệu thay thế và giáo dục các bên liên quan trong ngành. Các hệ thống tích hợp, chẳng hạn như thủy canh, cho thấy rằng các giải pháp tồn tại để kết hợp giữa năng suất và bảo vệ môi trường, nhưng việc áp dụng rộng rãi chúng đòi hỏi sự hỗ trợ về chính sách và tài chính. Nếu không, ô nhiễm nhựa sẽ tiếp tục đe dọa đất đai, nguồn nước và cuối cùng là an ninh lương thực.

“`

Références des contenus

Référence officielle

DOI : https://doi.org/10.1007/s44274-026-00819-9

Titre : A synthesis of developments, challenges and prospective innovations in plastic waste management in agriculture and aquaculture systems

Revue : Discover Environment

Éditeur : Springer Science and Business Media LLC

Auteurs : Chifundo Brian Manyamba; Rudoviko Galileya Medison; Francina Phiri; Milca Banda Medison